حسين مير حيدر
312
معارف گياهى ( فارسى )
رزين خام ياد شده استفاده مىشود كه سقمونياى مرغوب طبيعى در بازار يافت نشود . خواص - كاربرد در هند از رزينى كه از ريشهء گياه گرفته مىشود به عنوان مسهل مرطوب « 1 » و آبزا استفاده مىشود . اين مسهل را در موارد انواع استسقا نظير دراپسى « 2 » و ساير انواع تجويز مىكنند . و به علت اينكه بىمزه است براى اطفال مسهل مناسبى است زيرا سقمونيا تلخ يا بدمزه نيست . صمغ سقمونيا طبق نظر حكماى طب سنتى خيلى گرم و خشك است . مسهل صفرا و مواد لزج مخلوط با آن است و موجب جذب آنها از دورترين زواياى بدن مىشود . مسهلى سريع العمل است . سقمونيا براى جنين مضّر است و موجب سقط جنين مىشود . اگر باهم وزن آن يا با دو برابر وزن آن تربد مخلوط و با شير تازه ناشتا بياشامند براى اخراج اقسام كرم معده و شكم مفيد است . با زنجبيل و تربد براى اخراج مواد بلغمى و با آب كرفس براى تسريع خروج آن از معده نافع است . مقدار خوراك يا دوز مصرف آن خيلى كم و از 5 / 0 گرم تا 1 گرم است و اگر زياد مصرف شود براى قلب و معده و روده و كبد مضرّ است و ايجاد تشنگى مىكند و اشتها را از بين مىبرد . چون موجب سقط جنين مىشود خوردن آن براى زنان باردار ممنوع است و براى مداواى اشخاصى كه سقمونيا زايد بر حد مجاز خورده و دچار عوارض آن شدهاند بايد فورا از رب ريواس ، يا ربّ به و يا رب سماق استفاده كنند . آب سرد بر سر بريزند و در آب سرد بنشينند . سقمونيا اصولا براى اشخاص گرممزاج با قلب ضعيف مضرّ و بهتر است مصرف نشود . سقمونيا با روغن زيتون براى جراحتها نافع است و ضماد آن با روغن بادام براى درد سر مفيد است و با عسل براى سياتيك نافع است . مقدار مصرف و خوراك صمغ رزينى سقمونيا به صورت گرد در مصارف داخلى 1 - 3 / 0 گرم مخلوط در شير و مقدار خوراك از رزين آن 6 / 0 - 3 / 0 گرم در روز براى اشخاص بالغ است . شير مسهل سقمونيا : 5 / 0 گرم صمغ سقمونيا را با 15 گرم شكر سرخ مخلوط
--> ( 1 ) . Hydragogue Cathartic ( 2 ) . Dropsy